Rối loạn VỊ GIÁC và rối loạn KHỨU GIÁC
Mùi và vị thường được gọi là một cặp vì chúng liên kết chặt chẽ với nhau. Phần lớn những gì chúng ta nghĩ là cảm giác vị giác của chúng ta thực sự là từ khứu giác của chúng ta. Chúng ta không nghĩ mình đặc biệt giỏi trong việc đánh hơi mọi thứ, đặc biệt là khi so sánh với các động vật có vú khác như chó. Nhưng nghiên cứu đã chỉ ra rằng mùi có thể có ảnh hưởng mạnh mẽ đến ký ức và cảm xúc của con người. Những người không còn có thể ngửi thấy – sau tai nạn hoặc bệnh tật – nhiều báo cáo chỉ ra rằng đó là một mất mát lớn đối với những tác động đến cuộc sống của họ mà họ không bao giờ có thể tưởng tượng được. Có lẽ chúng ta không xếp hạng mùi cao trong số các giác quan của chúng ta bởi vì thật khó để đánh giá cao những gì nó làm cho chúng ta – cho đến khi nó biến mất.

Làm thế nào để các giác quan hoạt động?
Cảm giác vị giác của chúng ta được cung cấp bởi các thụ thể vị giác được tìm thấy trong các vị giác trên lưỡi và cả trong miệng của chúng ta. Thông tin thu thập được gửi đến não. Tuy nhiên, mùi thức ăn cũng ảnh hưởng rất lớn đến cách chúng ta nếm thử.
Cảm giác vị giác cung cấp năm vị cơ bản khác nhau:
•Ngọt.
•Chua.
•Mặn.
•Đắng.
•Umami (hương vị của các chất có thịt / mặn).
Vị giác được phát hiện bởi các thụ thể vị giác được tìm thấy trong vị giác của chúng ta, được tìm thấy trên lưỡi và trong miệng của chúng ta. Thông tin về những gì chúng ta nếm được thu thập bởi các thụ thể vị giác và được gửi đến não.
Tuy nhiên, hầu hết hương vị của thực phẩm phần lớn là do mùi thức ăn. Điều này được phát hiện bởi các thụ thể mùi, được tìm thấy trong niêm mạc mũi, và mùi thức ăn đi từ phía sau miệng vào phía sau mũi.
Mùi, giống như mùi vị, là một cảm giác hóa học được phát hiện bởi các tế bào cảm giác được gọi là chemoreceptors. Khi một mùi kích thích các chất hóa học trong mũi phát hiện mùi, chúng truyền các xung điện đến não. Bộ não sau đó diễn giải các mô hình trong hoạt động điện và chúng tôi nhận ra đây là những mùi khác nhau.

Rối loạn mùi và vị là gì?
Rối loạn mùi và vị giác là những điều kiện dẫn đến giảm, vắng mặt hoặc thậm chí biến dạng trong cảm giác vị giác và khứu giác. 5 trên 100 người có vấn đề về mùi vị hoặc mùi. Một số trong số này là kết quả của các vấn đề với sự phát triển của hệ thống mùi hoặc vị.Một số khác là do những nguyên nhân đến từ cuộc sống.
Điều này có thể dần dần hoặc đột ngột và trong một số trường hợp có thể được kích hoạt bởi một nguyên nhân rõ ràng – ví dụ, chấn thương đầu hoặc nhiễm virus.
Hoàn toàn thiếu khứu giác được gọi là anosmia. Giảm khứu giác được gọi là hyposemia. Những thay đổi khác về khứu giác bao gồm mùi khác với mong đợi (parosmia) và nhận thức về mùi không có ở đó (phantosmia). Do ảnh hưởng đến việc phát hiện hương vị của thực phẩm, rất nhiều rối loạn về mùi khiến mọi người tin rằng họ cũng bị rối loạn vị giác nhưng rối loạn vị giác rất hiếm.
Nhiều người đã trải nghiệm ‘mất’ khứu giác và vị giác khi họ bị cảm lạnh, nhưng cũng có những thay đổi khác có thể xảy ra với những giác quan này.
Điều gì có thể gây mất hương vị hoặc mùi?
Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra vấn đề về mùi và vị. Các nguyên nhân phổ biến nhất của mất mát tạm thời là cảm lạnh, cúm và các vấn đề về xoang. Bạn cũng có thể được sinh ra với một rối loạn mùi, thường là do một gen bị lỗi.
Đôi khi một nguyên nhân cho việc mất mùi không thể được tìm thấy. Điều này xảy ra ở khoảng 1 trong 5 người được điều tra tại một phòng khám chuyên khoa, nhưng trong cộng đồng rộng hơn đại diện cho ít hơn 5 trong tổng số 100 trường hợp mất mùi nói chung. Cảm giác về mùi có thể bị mất do nhiều nguyên nhân. Các nguyên nhân phổ biến nhất bao gồm:
• Chấn thương đầu.
•Đột quỵ.
• Nhiễm virus – cảm lạnh hoặc cúm.
• Các bệnh ảnh hưởng đến xoang, chẳng hạn như các dạng viêm xoang khác nhau (bao gồm cả hình thức polyp mũi) và các bất thường về cấu trúc.
• Dị ứng ảnh hưởng đến mũi của bạn, chẳng hạn như sốt cỏ khô.
• Dùng một số loại thuốc – xem bên dưới.
• Các vấn đề về hoóc môn như hội chứng Cushing.
• Các vấn đề về răng hoặc miệng.
• Tiếp xúc với một số hóa chất như benzen, clo, formaldehyd, dung môi sơn và trichloroetylen.
• Tiếp xúc với xạ trị ung thư đầu hoặc cổ.
• Cocaine khịt mũi.
•Hút thuốc lá.
Một số điều kiện y tế khác có thể liên quan đến việc thiếu hoàn toàn khứu giác (anosmia), chẳng hạn như động kinh, bệnh Alzheimer, bệnh Parkinson và tâm thần phân liệt.
Cảm giác về mùi, như với tất cả các giác quan khác, tự nhiên giảm theo tuổi tác. Hiếm khi, một số bệnh ung thư cũng có thể gây ra chứng anosmia.

source: https://pub-ed-inquiry.org

Xem thêm các bài viết về Sức Khỏe: https://pub-ed-inquiry.org/category/suc-khoe/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>